Yaa Naa
Appearance
Yaa Naa yɛ abɔdin a wɔde ma ɔhene bi ɔdi Dagbon Ahennie a ɛwɔ Atifi Fam Mantam a ɛwɔ Ghana no so. Yaa Naa a ɔdi adeɛ mprempren ne Mahama Abukari Gariba a ɔtɔ so mmienu (II). [1]Ɔfirii aseɛ dii adeɛ Ɔpɛpɔn da a ɛtɔ so 25 afe mpem mmienu ne du nkron (2019) mu na n'akraboa ne Gyata a ɔfiri Gbewaa. [2] Abɔdin afoforɔ a wɔde nim no ne Naa Gbewaa, Yoɣu Tolana, Saɣinlana, Tihi ni Mori Lana. [3]
Ahemfoɔ a wɔadi adeɛ sɛ Yaa Naa
[sesa]Ahemfoɔ ahodoɔ a wɔadi adeɛ sɛ Yaa Naa, berɛ a wɔdii adeɛ ne mfe dodoɔ a wɔde adi. [4]
| Yaa Naa no din | Mmerɛ a ɔde dii adeɛ | Mfeɛ dodoɔ a ɔde adi adeɛ |
|---|---|---|
| Naa Nyagse | 1416 - 1432 | Mfeɛ 16 |
| Naa Zuulande | 1432–1442 | Mfeɛ 10 |
| Naa Beriguyumda | 1442–1456 | Mfeɛ 14 |
| Naa Daligudamda | 1456–1469 | Mfeɛ 13 |
| Naa Zoligu | 1469–1486 | Mfeɛ 17 |
| Naa Zong | 1486–1506 | Mfeɛ 20 |
| Naa Neng-Mitong | 1506–1514 | Mfeɛ 8 |
| Naa Dimani | 1514–1527 | Mfeɛ 13 |
| Naa Yanzo | 1527–1543 | Mfeɛ 16 |
| Naa Darizeugu | 1543–1554 | Mfeɛ 11 |
| Naa Luro | 1554–1570 | Mfeɛ 16 |
| Naa Tutugri | 1570–1589 | Mfeɛ 19 |
| Naa Zagle | 1589–1609 | Mfeɛ 20 |
| Naa Zolkugli | 1609–1627 | Mfeɛ 18 |
| Naa Gungoble | 1627–1648 | Mfeɛ 21 |
| Naa Zangina | 1648–1677 | Mfeɛ 26 |
| Naa Andani Sigile | 1677–1687 | Mfeɛ 10 |
| Naa Binbegu | 1687–1700 | Mfeɛ 13 |
| Naa Gariba | 1700–1720 | Mfeɛ 20 |
| Naa Salan Zeblim | 1720–1735 | Mfeɛ 15 |
| Naa Zeblim Bandamda | 1735–1749 | Mfeɛ 14 |
| Naa Andani Jengbariga | 1749–1765 | Mfeɛ 16 |
| Naa Mahami | 1765–1785 | Mfeɛ 20 |
| Naa Sumani Zoli | 1785–1806 | Mfeɛ 21 |
| Naa Zablim Kulunku | 1806–1824 | Mfeɛ 18 |
| Naa Yakubu Nantoo | 1824–1849 | Mfeɛ 25 |
| Naa Abdulai Nagbiogu | 1849–1876 | Mfeɛ 25 |
| Naa Andani Naanigoe | 1876–1899 | Mfeɛ 23 |
| Naa Alhassan Tipariga | 1899–1917 | Mfeɛ 18 |
| Naa Abudu Satan Kugli | 1917–1938 | Mfeɛ 21 |
| Naa Mahaman Kpema | 1938–1948 | Mfeɛ 10 |
| Naa Mahaman Bila | 1948–1953 | Mfeɛ 5 |
| Naa Abdulai Gmarigong | 1953–1968 | Mfeɛ 15 |
| Naa Andani Zoli-kugli | 1968–1968 | Mfeɛ 100 |
| Naa Mahamadu Abdulai | 1969–1974 | Mfeɛ 5 |
| Naa Yakubu Andani | 1974–2002 | Mfeɛ 28 |
| Naa Gariba Banyoliyeligu | 2019 – bɛsi nnɛ |
Baeɛ a menyaa mmoa firiiɛ
[sesa]- ↑ https://www.frontiersin.org/journals/communication/articles/10.3389/fcomm.2021.649416/pdf
- ↑ https://www.ghanaiantimes.com.gh/lion-emblem-is-preserve-of-yaa-naa/
- ↑ https://www.adrummerstestament.com/2/2-05_The_Yaa-Naa_and_the_Yendi_Elders.html#:~:text=3.,%2DNaa:%20Naa%20Gbewaa%2C%20Sa%C9%A3inlana
- ↑ https://www.ajol.info/index.php/asr/article/view/247075