Jump to content

Yaa Naa

Ɛfi Wikipedia

Yaa Naa yɛ abɔdin a wɔde ma ɔhene bi ɔdi Dagbon Ahennie a ɛwɔ Atifi Fam Mantam a ɛwɔ Ghana no so. Yaa Naa a ɔdi adeɛ mprempren ne Mahama Abukari Gariba a ɔtɔ so mmienu (II). [1]Ɔfirii aseɛ dii adeɛ Ɔpɛpɔn da a ɛtɔ so 25 afe mpem mmienu ne du nkron (2019) mu na n'akraboa ne Gyata a ɔfiri Gbewaa. [2] Abɔdin afoforɔ a wɔde nim no ne Naa Gbewaa, Yoɣu Tolana, Saɣinlana, Tihi ni Mori Lana. [3]

Ahemfoɔ a wɔadi adeɛ sɛ Yaa Naa

[sesa]

Ahemfoɔ ahodoɔ a wɔadi adeɛ sɛ Yaa Naa, berɛ a wɔdii adeɛ ne mfe dodoɔ a wɔde adi. [4]

Yaa Naa no din Mmerɛ a ɔde dii adeɛ Mfeɛ dodoɔ a ɔde adi adeɛ
Naa Nyagse 1416 - 1432 Mfeɛ 16
Naa Zuulande 1432–1442 Mfeɛ 10
Naa Beriguyumda 1442–1456 Mfeɛ 14
Naa Daligudamda 1456–1469 Mfeɛ 13
Naa Zoligu 1469–1486 Mfeɛ 17
Naa Zong 1486–1506 Mfeɛ 20
Naa Neng-Mitong 1506–1514 Mfeɛ 8
Naa Dimani 1514–1527 Mfeɛ 13
Naa Yanzo 1527–1543 Mfeɛ 16
Naa Darizeugu 1543–1554 Mfeɛ 11
Naa Luro 1554–1570 Mfeɛ 16
Naa Tutugri 1570–1589 Mfeɛ 19
Naa Zagle 1589–1609 Mfeɛ 20
Naa Zolkugli 1609–1627 Mfeɛ 18
Naa Gungoble 1627–1648 Mfeɛ 21
Naa Zangina 1648–1677 Mfeɛ 26
Naa Andani Sigile 1677–1687 Mfeɛ 10
Naa Binbegu 1687–1700 Mfeɛ 13
Naa Gariba 1700–1720 Mfeɛ 20
Naa Salan Zeblim 1720–1735 Mfeɛ 15
Naa Zeblim Bandamda 1735–1749 Mfeɛ 14
Naa Andani Jengbariga 1749–1765 Mfeɛ 16
Naa Mahami 1765–1785 Mfeɛ 20
Naa Sumani Zoli 1785–1806 Mfeɛ 21
Naa Zablim Kulunku 1806–1824 Mfeɛ 18
Naa Yakubu Nantoo 1824–1849 Mfeɛ 25
Naa Abdulai Nagbiogu 1849–1876 Mfeɛ 25
Naa Andani Naanigoe 1876–1899 Mfeɛ 23
Naa Alhassan Tipariga 1899–1917 Mfeɛ 18
Naa Abudu Satan Kugli 1917–1938 Mfeɛ 21
Naa Mahaman Kpema 1938–1948 Mfeɛ 10
Naa Mahaman Bila 1948–1953 Mfeɛ 5
Naa Abdulai Gmarigong 1953–1968 Mfeɛ 15
Naa Andani Zoli-kugli 1968–1968 Mfeɛ 100
Naa Mahamadu Abdulai 1969–1974 Mfeɛ 5
Naa Yakubu Andani 1974–2002 Mfeɛ 28
Naa Gariba Banyoliyeligu 2019 – bɛsi nnɛ

Baeɛ a menyaa mmoa firiiɛ

[sesa]
  1. https://www.frontiersin.org/journals/communication/articles/10.3389/fcomm.2021.649416/pdf
  2. https://www.ghanaiantimes.com.gh/lion-emblem-is-preserve-of-yaa-naa/
  3. https://www.adrummerstestament.com/2/2-05_The_Yaa-Naa_and_the_Yendi_Elders.html#:~:text=3.,%2DNaa:%20Naa%20Gbewaa%2C%20Sa%C9%A3inlana
  4. https://www.ajol.info/index.php/asr/article/view/247075