Nnipakuo
Nnipakuo yɛ kasakuo ahodoɔ bi a wɔwɔ ɔman bi mu a wɔn amammerɛ ne wɔn nneyeɛ sɛ. Saa nnipakuo ahodoɔ a wɔwɔ ɔman bi mu biara wɔ wɔn nneɛma a wɔyɛ ma no da nso firi afoforɔ deɛ mu wɔ ɔman korɔ no ara mu.[1] Afoforɔ nso kyerɛ sɛ, nnipakuo yɛ nnipadɔm bi a wɔwɔ ɔman bi mu a wɔn nneɛma ɛda nso ɛnam wɔn amammerɛ ne wɔn nneyɛɛ. Yeinom nyinaa a animdefoɔ ada no adi kyerɛ sɛ ɔman biara mu wɔ nkurɔfokuo bi a wɔn nneyɛɛ ne wɔn dwumadie sesɛ na wɔka wɔn ho bom yɛ wɔn adeɛ ma no da nso firi afoforɔ a wɔte ɔman korɔ no ara baabi.[2]
Sɛ nhwɛsoɔ no, nnipakuo ahodoɔ a ɛwɔ Ghana no bi ne Ewefoɔ, Akanfoɔ, Ga-Adangbefoɔ, Dagombafoɔ, Gurusifoɔ, Gurmafoɔ, Gonɛafoͻ, Mamprusifoɔ, Akyemfoɔ, Fantefoɔ, Asantefoɔ, Nzemafoɔ, Ahantafoɔ, Dagaabafoɔ, Assinfoɔ, Frafrafoɔ, Kasenafoɔ, Nafanafoɔ, Bonofoɔ ne afoforɔ a wɔkeka ho. Na ɛmu biara wɔ sqdeq wɔyɛ wɔn adeɛ. [3]