Jump to content

Berlin Conference

Ɛfi Wikipedia

[1]Berlin Nhyiam a wɔyɛe wɔ afe 1884–1885 mu no yɛ atubra aman nhyiam a wɔde wɔn nsa hyɛɛ Berlin Mmara Kɛse no ase no baa awiei,apam bi a ɛhwɛ Europa atubrafo ne aguadi so wɔ Afrika wɔ Ahemman Foforo bere no mu.Aman dunan nhyiam no,Otto Von Bismark https://en.wikipedia.org/wiki/Otto_von_Bismarck, 1999 na ɔyɛɛ ho nhyehyɛe.Germany ɔmanpanyin a odi kan, wɔ Leopold II a ofi Belgium abisade so.[2] Ɛhyiaa wɔ 15 Ɔbɛnem 1884 na, bere a wɔde bere akɔ akyiri akyi,no baa awiei wɔ Ɔpɛpɔn 26, 1885 bere a wɔde wɔn nsa hyɛɛ Mmara Kɛse no ase no.

Yebetumi ahu Berlin Mmara Kɛse no sɛ ɛyɛ aperiaperi a wɔde maa Afrika a na ɛreworo so koraa dedaw no a wɔde ahyɛ mmara ase.[3] Nhyiam no boaa ma wɔde atubrafo dwumadi a ɛkɔɔ soro bere bi a Europa tumi horow yɛe bae, na ɛtɔ mmere bi a wɔka ho asɛm sɛ ɛno na ɛde "Afrika anim" bae[4].Nanso, nhomanimfo binom bɔ kɔkɔ sɛ ɛnsɛ sɛ wɔka dwuma a odi wɔ Afrika a wɔkyekyɛɛ mu wɔ atubrafo mu no ho asɛm dodo, na ɛtwe adwene si aman abien ntam apam pii a wɔyɛe ansa na nhyiam no reba ne ɛno akyi no so[5][6][7]. Nhwehwɛmu bi a wɔyɛe wɔ afe 2024 mu no hui sɛ ahye a wɔde sii hɔ wɔ nhyiam no ase nkutoo ne Congo mantam no de (na akyiri yi wɔyɛɛ eyinom mu nsakrae), na Afrika ahye dodow no ara amfa wɔn kwan a etwa to kosii bɛboro mfe aduonu akyi[8]. Roger Louis gye toom, nanso, "Berlin Mmara no wɔ abusuabɔ ampa wɔ mpaapaemu kwan" a ɛwɔ Afrika no ho

Wɔde adwene foforo bi ama sɛ na Nhyiam no fa akode foforo a wɔde bɛma Afrika ho. Ná wɔayɛ afiri no tuo nnansa yi ara, na saa bere no na ɛyɛ akode a wɔde sɛe nnipa pii, na sɛ wotumi bara eyi ma Afrika a, anka ebetumi aba sɛ wobedi nkonim ntɛmntɛm. Esiane sɛ wontumi nkwati sɛ wɔbɛbara nneɛma nti, ɛho behia sɛ wɔyɛ ade ntɛmntɛm. Ethiopia tumi nyaa nnɛyi akode fii Ahemman Russia hɔ, na ɛmaa Ethiopia tumi kuraa n’ahofadi mu. Russia Ɔman Anidan a ɛbaa 1917 mu ne owu a wobuu nkotodwe wɔ anohyeto yi mu[9].

Sikasɛm mu nkannyan nso na ɛkanyan Europa tumi horow no, efisɛ na akansi a wɔde hwehwɛ abɔde mu nneɛma akɛse a ɛwɔ asasepɔn no so no ho hia kɛse ma mfiridwuma ne ntrɛwmu. Bere a Europa nnwuma renya nkɔanim no, nneɛma a wɔde yɛ nneɛma te sɛ rɔba, aboɔden abo, asonse, ne kotoku maa Afrika yɛɛ nea ɛsom bo kɛse. Nea ɛka ho no, Afrika gua akɛse a wodii so no maa Europa aman tumi tɔn nneɛma a wɔayɛ, na ɛmaa wonyaa sikasɛm mu tumi wɔ nneɛma ne aguadi mu. Berlin Nhyiam no maa saa atirimpɔw ahorow yi baa mu, mmeae a nneɛma pii wɔ ho nsɛm a wɔka no bɛhyɛ mmara ase na wɔde mmara ahorow asiw ntawntawdi a ɛda Europa tumi horow ntam no ano. Sikasɛm mu akansi a ɛkɔɔ so wɔ Britain ne France ntam no maa ntɛmpɛ a na ɛwɔ hɔ sɛ wobenya atubra aman ho ban ansa na wɔayɛ aman biako pɛ wɔ mmeae atitiriw te sɛ Congo Basin no yɛɛ kɛse. Na Europa wɔ mfiridwuma mu mfasoɔ a ɛboro soɔ a ɛmaa wɔnyaa gua wɔ amannɔne, na ɛmaa Afrika Na Europa wɔ mfiridwuma mu mfaso a ɛboro so a ɛmaa wonyaa gua wɔ amannɔne, na ɛmaa Afrika atubra aman no yɛɛ wɔn a wɔde nneɛma a wɔde yɛ adwuma ne Europafo nneɛma a wɔde di dwuma nso.[10][11].


Aman dunan no mu ason na egyina hɔ ma– Austria-Hungaryhttps://en.wikipedia.org/wiki/Austria-Hungary, Russiahttps://en.wikipedia.org/wiki/Russian_Empire, Denmarkhttps://en.wikipedia.org/wiki/Denmark, Netherlandshttps://en.wikipedia.org/wiki/Netherlands, Sweden-Norwayhttps://en.wikipedia.org/wiki/Union_between_Sweden_and_Norway, na wɔde wɔn ho ahyɛ mu,Ottoman Ahemman no, ne United Stateshttps://en.wikipedia.org/wiki/United_States – baa fie a na onni agyapade biara a ɛfata wɔ Afrika.

  1. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  2. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  3. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  4. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  5. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  6. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  7. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  8. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  9. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  10. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10
  11. "Berlin Conference", Wikipedia (in English), 2025-07-10, retrieved 2025-07-10